ΘΕΜΑ:
«Εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση –
Στήριξη του παιδαγωγικού έργου και σαφή όρια στις ευθύνες των εκπαιδευτικών»
Αγαπητές συναδέλφισσες
και αγαπητοί συνάδελφοι,
Οι σχολικές εκδρομές, οι
εκπαιδευτικές επισκέψεις και οι περίπατοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της
εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η μάθηση δεν περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους της
σχολικής αίθουσας. Η επαφή των μαθητών με τον πολιτισμό, την ιστορία, τη φύση
και την κοινωνία προσφέρει πολύτιμες βιωματικές εμπειρίες, ενισχύει τη
συνεργασία και συμβάλλει ουσιαστικά στην κοινωνικοποίηση και την ανάπτυξη των
παιδιών.
Ιδιαίτερα στην
Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό, οι δράσεις αυτές
έχουν ξεχωριστή παιδαγωγική αξία. Ταυτόχρονα, όμως, απαιτούν από τους
εκπαιδευτικούς αυξημένη ευθύνη, διαρκή εγρήγορση και συνεχή φροντίδα για την
ασφάλεια των μαθητών.
Αυτό το έργο οι
εκπαιδευτικοί το υπηρετούν καθημερινά με συνέπεια και αίσθημα ευθύνης. Και
είναι ακριβώς μέσα από την επικοινωνία με τους συναδέλφους, αλλά και μέσα από
τους προβληματισμούς που μου μεταφέρουν, που γίνεται ολοένα πιο έντονη η ανάγκη
για ένα σαφές, λειτουργικό και ασφαλές θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα
προστατεύει τόσο τα παιδιά όσο και τους εκπαιδευτικούς.
Δυστυχώς, η πρόσφατη
κατεύθυνση της Πολιτείας δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα και εύλογες ανησυχίες.
Με την Υπουργική Απόφαση 109113/ΓΔ4/19.08.2026
(ΦΕΚ Β΄ 5237/19.08.2026) για τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής
μονάδας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, αλλά και με την αντίστοιχη ρύθμιση που
ακολούθησε για την Πρωτοβάθμια, αυξάνονται οι διοικητικές και ελεγκτικές
απαιτήσεις από τις σχολικές μονάδες.
Το ζήτημα δεν είναι αν
πρέπει να υπάρχει ασφάλεια. Φυσικά και πρέπει. Το ζήτημα είναι ποιος έχει την
αρμοδιότητα, τη γνώση και τη θεσμική ευθύνη για κάθε έλεγχο.
Ο εκπαιδευτικός είναι
παιδαγωγός. Δεν είναι τεχνικός ελεγκτής οχημάτων, ελεγκτής επιχειρήσεων,
υπάλληλος προμηθειών ή κρατικός ελεγκτικός μηχανισμός.
Δεν μπορεί να καλείται να
ελέγξει ΚΤΕΟ, ταχογράφους, άδειες κυκλοφορίας και τεχνικά πιστοποιητικά ή να
αναζητήσει και να αξιολογήσει φορολογικά, ασφαλιστικά και άλλα στοιχεία
τουριστικών γραφείων και μεταφορέων, χωρίς να διαθέτει ούτε την αρμοδιότητα ούτε
την εξειδικευμένη γνώση για να το πράξει.
Η ασφάλεια των μαθητών
δεν διασφαλίζεται με τη μεταφορά των κρατικών υποχρεώσεων στην πλάτη του
συνοδού εκπαιδευτικού.
Οι τεχνικοί έλεγχοι
πρέπει να πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι έλεγχοι νομιμότητας
των επιχειρήσεων πρέπει να γίνονται από τους αντίστοιχους κρατικούς
μηχανισμούς. Και η Πολιτεία οφείλει να εξασφαλίζει ότι οι επαγγελματίες και τα
μέσα που χρησιμοποιούνται στις μαθητικές μετακινήσεις πληρούν εξαρχής όλες τις
νόμιμες προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερες δυσκολίες στην
Πρωτοβάθμια και σε περιοχές όπως η Πέλλα
Οι προβληματισμοί αυτοί
αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και ιδιαίτερα
στην περιοχή μας.
Σε περιοχές όπως την
Πέλλα λειτουργούν πολλά μικρά και ολιγοθέσια σχολεία, συχνά χωρίς επαρκή
διοικητική και γραμματειακή υποστήριξη. Οι ίδιοι εκπαιδευτικοί καλούνται να
διδάξουν, να καλύψουν διοικητικές ανάγκες, να οργανώσουν μια εκπαιδευτική δράση
και στη συνέχεια να αναλάβουν την ευθύνη της συνοδείας των μαθητών.
Η πρόσθετη γραφειοκρατία,
οι επιτροπές, οι έλεγχοι, οι προσφορές, οι εκθέσεις και οι προθεσμίες δεν είναι
ουδέτερες διαδικασίες. Επιβαρύνουν δυσανάλογα τα μικρά σχολεία και αφαιρούν
χρόνο και ενέργεια από το βασικό παιδαγωγικό έργο.
Και όλα αυτά αφορούν
παιδιά μικρής ηλικίας, που απαιτούν διαρκή και ουσιαστική επίβλεψη.
Παράλληλα, υπάρχει και
μια κοινωνική διάσταση που δεν μπορεί να αγνοηθεί: κανένα παιδί δεν πρέπει
να αποκλείεται από μια εκπαιδευτική δράση επειδή η οικογένειά του αδυνατεί να
καλύψει το κόστος συμμετοχής.
Αφουγκραζόμενος τους συναδέλφους, προτείνω και διεκδικώ με κάθε μέσο και τρόπο:
